Hoe nonstop-muziek Rebecca Radio uit de rode cijfers haalt

Robert Siefers is vanalles bij Rebecca, zoals hij zelf zegt: salesmanager, schoonmaker, secretaresse en koffiezetter ineen. Het Rebecca – pand op eenhoog aan de Hoofdstraat in Meppel is nagenoeg verlaten. De lege ruimte galmt je tegemoet, aan een enkel bureau zit slechts nog een advertentie – verkoper. De studio, hart en de ziel van elke radiozender, verhuisde naar Rijswijk. Die moet er worden gedeeld met City FM, een rockstation voor de randstad.

De twee zenders zijn nagenoeg gelijkgeschakeld: 99.9 procent van de uitzendingen is hetzelfde. De computer mixt er handig eigen jingles, reclamespots en lokale verkeersinfo in voor de aparte luistergebieden. In het noordelijke uitzendgebied zijn zo vijf ‘edities’ mogelijk, zodat ze in Twente geen reclame of nieuws uit Dokkum horen. Zelfs het logo voor beide stations is identiek. Rebecca wist in december maar net de dans te ontspringen. Het grootste kabelnet van Friesland dreigde de zender rücksichtlos de nek om te draaien. Vierhonderd fans brachten de programmaraad nog net op andere gedachten. Gelukkig maar, want de ervaring leert dat kabelnet na kabelnet anders het voorbeeld volgen. En ondanks een woud aan etherfrequenties luistert de helft van de Rebecca-aanhang toch gewoon nog via de kabel.

Afgrond
Met de afgrond in zicht lijkt het de goede kant op te gaan. Mondjesmaat krijgt de zender er luisteraars bij. Het bereik (de definitie voor luisteraars die minimaal eens per week afstemmen) is 241.549. Dat was een jaar geleden slechts de helft. Nóg niet overtuigend veel trouwens, als het gigantische zendgebied van Rebecca in ogenschouw wordt genomen: heel Friesland, Drenthe, Overijssel en Groningen. En het staat nog ver af van de 640.000 luisteraars die het station vier jaar geleden claimde. Een enigzins ‘opgeklopt’ cijfer was dat wel – zegt Rob van Schouwen van het Continu Luister Onderzoek in Hilversum, ‘want het ging om een maandbereik en dan kun je veel meer indicentele luisteraars meetellen’.

Na veel gezwabber met muziekformats stapte Rebecca dit jaar over op ‘Classic Rock’ en dat werpt onverwacht z’n vruchten af. Eerder nog dan Robert Siefers (vlot jasje en dito babbel) het durfde te dromen. Het was harde noodzaak om de koers te wijzigen – zegt hij. ‘Het radiolandschap is enorm veranderd. De zenders groeiden naar elkaar toe, Noordzee FM ging breder programmeren, hetzelfde geldt voor 538 en Sky, die inmiddels het hardere werk ook niet schuwt. Ze zijn in dezelfde markt aangeschoven in de verwachting dat daar de luisteraars zitten.’ Dat heeft de spoeling dun gemaakt. Vandaar dat Rebecca op zoek ging naar een andere punt van de slagroomtaart.

Het werd de classic rock-stijl, ruiger dan Sky, maar weer niet zo ruig als Arrow Classic Rock, waar je na verloop van tijd gaat geeuwen van de virtuoze gitaarsoli. Rebecca koos voor Eagles, ELO, Tom Petty, The Doors, Robbie Williams en Tears for Fears, een muziekkeuze die het wonderwel lijkt te doen bij de Noordelijke luisteraar tussen 22 en 55. In de praktijk vaak een plattelander met een voorkeur voor een steviger vierkwartsmaat. Zelfs de spaarzame presentatie wordt gewaardeerd: alleen ‘s ochtends zit drie uur lang een DJ op Rebecca.

Tussen de middag wordt ook een uurtje gepresenteerd, voor de rest zwaait de computer de scepter. ‘De DJ is dienend, de muziek gaat voor: de tijd, het verkeer, de platentitel, is de enige informatie. Vooral dat grote nonstop gehalte blijkt een inschakelfactor’, zegt Siefers. Een onverwachte meevaller, want het hoge percentage nonstop kwam noodgedwongen door de bezuinigen in 2004. De presentatoren kregen ontslag en iedereen die niet direct nodig was mocht ook vertrekken.

Cursor
Een beetje somber stemt het wel: tientallen jaren kreeg het medium radio de kans om zich te ontwikkelen. Het medium nam een grote vlucht, ook in populariteit en creativiteit. Die hoogtijdagen zijn over. Blijkbaar kan een station alleen het hoofd boven water houden als muziek uit een digitaal kastje komt en ook een gepresenteerd programma zodanig is geautomatiseerd, dat een DJ slechts zesmaal per uur de microfoonschuif hoeft te openen. De computer heeft de jingles, platen en commercials dan al strak achter elkaar gezet. Een DJ mocht allang niet meer z’n eigen keuze draaien, maar nu mag hij zelfs aan de volgorde niets meer wijzigen. De enige beweging in een radiostudio is doorgaans de cursor die over een beeldscherm schuift, zodat je kunt zien welke plaat de computer draait.

Siefers betreurt het ook een beetje. Maar niet heel lang en ook niet heel diepgaand. ‘Je moet keuzes maken. Als we hier nu heel groot zaten te doen met een dikke studio, en geen geld verdienden, zoals de afgelopen jaren, zou het snel afgelopen zijn. Het moet deze schaalgrootte ook wel hebben. Er komt nu meer geld binnen, en er hoeven veel minder gezinnen van te eten, zo simpel is het.’ Het is als bij de regionale kranten, die rompkranten willen maken om meer rendement te draaien. De verwachtingen in 1996 waren nog heel wat hooggespannender, toen de Noordelijke Dagbladen Combinatie samen met Boom Pers met Rebecca begon. De naam was geheel in de traditie van eerdere popzenders met een vrouwennaam (Veronica, Caroline, Monique). De uitgevers hoopten op een kruisbestuiving tussen de samenwerkende kranten en het nieuwe radiostation. En wilden de kosten er na vijf jaar uit hebben. Dat alles lukte niet, ook vanwege de recessie die na de aanslag op de Twin Towers in 2001 vernietigend doorzette.

Prijzen
Rebecca viel in 2003 nog wel in de prijzen bij de verdeling van de etherfrequenties. Kreeg het hele noordelijke pakket van golflengtes, ook omdat de concurrentie er niet naar taalde. Hoeveel er voor betaald is, veinst Siefers niet te weten, net zo min als zijn voorganger, John Knol, vlak na de veilig. In elk geval geen miljoenen – de ether in het noorden is veel goedkoper dan die in de Randstad, waar Noordzee FM voor acht jaar 80 miljoen moest betalen.

Toch betekende het bij Rebecca wéér langer wachten op de winst. De initiatiefnemers deden hun meerderheidsbelang dit jaar daarom over aan Jan Lagrauw, de directeur van Commerciele Radio Nederland (op persoonlijke titel) en aan een ‘informele investeerder’ van wie niemand de naam wil noemen. Na jarenlang beknibbelen wordt het jasje bij Rebecca dus weer wat ruimer. Of die winst dan ook weer wordt geïnvesteerd in meer gepresenteerde programma’s? Robert Siefers weet wel zeker van niet. ‘Waarom zou je dingen veranderen die goed aanslaan. Zeker als de huidige manier ook nog weinig kost’. [Stentor / Jelle Boonstra / Radio.NL]