Het Radio.NL Jaaroverzicht van 2005

Er is veel gebeurd dit jaar in radioland. Talpa heeft zowel het televisie- als het radiolandschap flink veranderd, SLAM!FM lag stevig onder vuur en Yorin FM wist ook voor flink wat discussie te zorgen. Alle belangrijke gebeurtenissen van het afgelopen jaar in radioland, hebben we voor u op een rijtje gezet, waar mogelijk met behulp van fragmenten. Van 20 tot en met 31 december plaatsen we elke dag één maand van ons maandoverzicht. Op 1 januari plaatsen we het gehele jaaroverzicht.

Januari
In de eerste dagen van 2005 is de hele wereld in rep en roer door de tsunamiramp in Azië. Het wordt steeds duidelijk dat de ramp er één is van ongekende omvang. Meer dan 200 duizend mensen komen om het leven en gezinnen worden uit elkaar gerukt. De ramp heeft in Nederland een historisch radiomoment tot gevolg: Yorin FM, RTL FM, Radio Veronica, 3FM, Noordzee FM, Radio 10 Gold en Radio 538 zenden een hele dag lang gezamenlijk uit onder de naam Radio 555. Het is voor het eerst dat Nederlandse publieke en commerciële radiozenders samenwerken met één doel: zoveel mogelijk geld inzamelen voor de slachtoffers in Azië. De programmering bestaat uit dj’s van de genoemde radiostations. Uiteindelijk wordt er door de radioactie meer dan vijf miljoen euro opgehaald. Samen met andere acties komt het totaalbedrag voor Azië daarmee op ruim 112 miljoen euro. Een compilatie van Radio 555 is hier te vinden. Om alle uren terug te luisteren, klik hier.

ID&T besluit om haar station ID&T Radio om te dopen in SLAM!FM. ID&T Radio kwam niet boven een half procent marktaandeel uit. Met de naamswijziging gaat ook het roer om. Waar ID&T Radio veel nieuwe en onbekende muziek draaide, blijkt SLAM!FM al snel een veel commerciëlere koers te varen. Dit gaat gepaard met het draaien van veel hits, iets dat niet mag volgens de voorwaarden van het kavel. Al bij de start van SLAM!FM zetten Radio 538 en RTL Nederland hun vraagtekens bij het station. De zender draait namelijk zelfgemaakte ‘SLAM!FM radio edits’ om de voorwaarden te ontwijken. Om de start van SLAM!FM nog eens te beluisteren, klik hier.

Kort nieuws
3FM heeft meer dan 900 duizend euro binnengehaald met de Serious Request actie voor Darfur. Het geld gaat naar Het Nederlandse Rode Kruis dat onder meer een noodhospitaal wil gaan bouwen voor het geld. – Bart Meijer is de nieuwe PA van Wouter van der Goes op 3FM. Hij volgt Chris Silos op, die geen rijbewijs bleek te hebben, terwijl hij tegen BNN had gezegd dat dat wel het geval was. – Radio niet populair bij kinderen tussen de 9 en 15 jaar. Slechts drie procent vindt radio het leukste medium. – De NOS maakt bekend dat het vanaf 1 oktober een nieuwe huisstijl en een nieuw logo gaan krijgen. – Yorin FM gaat ‘bewijsmateriaal’ uitzenden waaruit zou blijken dat ex-World Online topvrouw Nina Brink een SM-relatie zou hebben gehad met Michey Schulhof.

De luistercijfers
Zoals verwacht doet Radio 2 het goed in de maanden november en december. Door een stijging van 2,5% is Radio 2 de nieuwe marktleider. Een andere forse stijger is Radio Veronica (+ 0,6%). Opvallend is verlies van Radio 538 (- 1,3%), maar desondanks weten ze wel de tweede plek nog te halen. Ook Noordzee FM moet inleveren (- 0,5%). De Top 3: Radio 2 (12,5%) – Radio 538 (10,8%) – Sky Radio (10,6%).

Februari
BNR Nieuwsradio voedt de discussie over de meting van de luistercijfers door te zeggen dat de huidige luistercijfers niet kloppen. Hoofdredacteur Michiel Bicker Caarten zegt het raar te vinden dat zijn station al maandenlang op 0,3 procent marktaandeel staat, terwijl de adverteerders voor miljoenen omzet zorgen bij het nieuwsstation. Volgens Bicker Caarten zouden vooral kleine stations te lijden hebben onder de huidige meting, waarbij mensen dagboeken in moeten vullen. Een betere methode zou zijn om polshorloges te gebruiken, aldus BNR.

De Publieke Omroep wint een hoger beroep over Colorful Radio ten nadele van de Vereniging Commerciële Radio (VCR). December 2003 werd Colorful overgenomen door de Publieke Omroep van IMCA Media. Colorful is een zender die met name allochtonen bereikt. De VCR vond het onterecht dat de Publieke Omroep een commercieel radiostation koopt.

Ivo de Wijs maakt bekend dat hij gaat stoppen met zijn programma Vroege Vogels. Dit programma presenteerde hij al tientallen jaren voor de VARA op Radio 1. Frank van Pamelen is zijn opvolger.

Kort nieuws
De Publieke Omroep zou zich niet moeten gaan richten op afzonderlijke media als televisie of radio, maar meer op publieke functies. Voorbeelden daarvan zijn nieuws, achtergrond, opinievorming en cultuur. – Het lidmaatschap moet niet langer gekoppeld zijn aan een abonnement op een televisiegids. Volgens CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen zorgt dit ervoor dat mensen bewuster voor een omroep kiezen. – 3FM-dj Eline la Croix organiseert voor de tweede keer een Jingle Contest. Jinglemakers mogen kunnen creaties inzenden en in de nachtuitzending van Eline wordt de beste jingle uitgekozen en beloond. – Wild FM is van start gegaan. De zender heeft frequenties in de provincie Noord-Holland en richt zich op jongeren.

De luistercijfers
Radio 2 weet haar positie als marktleider verder uit te bouwen. In de meting over de maanden december en januari stijgt het marktaandeel met 0,5%. Gevoelig verlies is er te zien bij Yorin FM en Radio 1. Beide stations verliezen 0,5%. De Top 3: Radio 2 (13,0%) – Radio 538 (11,1%) – Sky Radio (10,4%).

Maart
Deze maand weet SLAM!FM het nieuws te beheersen, maar niet op een positieve wijze. Ten eerste besluiten Radio 538 en RTL om de door hun aangekondigde rechtzaak tegen het station, uit te stellen. Dit doen ze naar aanleiding van het nieuws dat het Commissariaat van de Media bezig is met het onderzoeken van het format van SLAM!FM. Vlak daarna maakt SLAM!FM kenbaar dat ze een kort geding willen starten tegen de Nederlandse overheid. Ze vinden dat het ministerie van Economische Zaken niet duidelijk is over wat hitmuziek is.

Maar in de laatste dagen van maart wordt veel duidelijk. Het Agentschap Telecom legt SLAM!FM twee boetes op van in totaal 113 duizend euro. Het grootste gedeelte van dat bedrag bestaat uit een boete voor het teveel draaien van hits, het andere gedeelte is voor het te weinig uitzenden van muziek. SLAM!FM kondigt meteen aan dat ze het besluit bij de rechter aan gaan vechten. Het station beroept zich op een document uit de vraag-en-antwoord-ronde die vlak voor de verdeling van de etherfrequenties plaats vond. Radiostations mochten vragen stellen die onder toezicht van de minister beantwoord werden. Het document is hier te vinden.

SLAM!FM blijft in het nieuws, want eigenaar ID&T maakt bekend dat ze een meerderheidsbelang in SLAM!FM willen verkopen. Het bedrijf wil dit doen omdat ze het station te mainstream vinden. Ook lijdt de zender jaarlijks een verlies van 2,5 miljoen euro.

De radiostations van RTL blijken fors verlies geleden te hebben over het jaar 2004. Samen zorgden Yorin FM en RTL FM voor een verlies van 15 miljoen euro. Dat is een stijging van 10 miljoen euro ten opzichte van het jaar ervoor. In 2004 gooiden zowel Yorin FM als RTL FM het roer radicaal om, waar veel geld voor nodig was, zegt RTL.

Het rommelt bij Noordzee FM, zo melden geruchten. Noordzee FM was onderdeel van John de Mol’s Talpa. De Mol zou in willen grijpen, omdat de luistercijfers erg tegenvallen. De leiding van Noordzee FM onder aanvoering van Erik de Zwart zou een ultimatum gesteld zijn: binnen drie maanden moeten de luistercijfers drastisch omhoog.

Kort nieuws
Rick van Velthuysen krijgt een eigen nachtprogramma op Radio 538 samen met zijn sidekick Erik-Jan Rosendahl. Rick blijft daarnaast ook nog zijn weekendshow houden. – Een ander nieuw programma op Radio 538 dat deze maand start is D’r Uit, gepresenteerd door Jens Timmermans en Froukje de Both. – 3FM neemt twee nieuwe dj’s in dienst: Pim Veth en Sophie Hilbrand. Samen presenteren ze het nieuwe programma Brommers Kiek’n over liefde, relaties en seks. – Radio 1 vernieuwt haar nachtprogrammering. Alle programma’s zijn voortaan live, omdat het station zich meer wil gaan profileren als een zender die 24 uur per dag nieuws brengt. – Robert Jensen maakt bekend dat hij gaat stoppen met zijn typetje van clown Bassie. De echte Bassie werd op straat veel aangesproken door mensen vanwege het taalgebruik van het typetje.

De luistercijfers
Radio 538 is weer terug aan de top, doordat Radio 2 in de maanden januari en februari weer flink in moeten leveren (- 2,9%). De reden voor de daling is simpel: de Top 2000 zorgde voor een flinke stijging in de cijfers van Radio 2 en die Top 2000 stopt op 31 december. Radio 1 en Noordzee FM klimmen weer omhoog na de scherpe dalingen van de afgelopen maanden. Sky Radio daalt hard naar beneden (- 0,5%) en komt daarmee uit op 9,9%. De Top 3: Radio 538 (11,9%) – Radio 2 (11,1%) – Sky Radio (9,9%).

April
Nadat Yorin FM in juli 2004 het roer omgooide, voert het station deze maand verschillende wijzigingen door. Een belangrijke wijziging betreft het format. Yorin FM begon in juli 2004 met progressieve rock, daarna werd het commerciëler en later kwam er zelfs weer dance gedraaid. Deze maand wordt de dance overboord gegooid en worden er meer classics gedraaid. Ook de programmering ondergaat een verandering. Henk Westbroek krijgt er een uur zendtijd en een nieuwe co-presentator (Maurice Verschuuren) bij. Robert Jensen mag ook een uur langer achter de microfoon kruipen. Martijn Kolkman verschuift hierdoor naar de ochtend.

Radio.NL weet de hand te leggen op het rapport dat het Commissariaat van de Media schreef over SLAM!FM. Op grond van het rapport baseerde het Agentschap Telecom zich, toen het de twee boetes oplegde aan SLAM!FM. Dit zijn de belangrijkste gegevens uit het rapport: 81,47 procent van de netto-uitzendtijd van SLAM!FM is er muziek te horen, terwijl dat 95 procent moet zijn. 46,80 procent van de muziek staat of heeft gestaan in de Top 40, terwijl dat 7,5 procent moet zijn. Als originele versie heeft het Commissariaat gekozen voor het eerste nummer dat op de CD-single of Maxi-single staat. De edit van SLAM!FM moet voldoende afwijken van het origineel om geen hit te zijn. In geen enkel geval is er een duidelijk hoorbaar verschil. Het hele rapport is hier te vinden.

Kort nieuws
3FM wijzigt de nachtprogrammering. Eline la Croix verschuift van de donderdag naar de maandag, ten koste van Miranda van Holland. Op dinsdag presenteert de nieuwe dj Micha van Hoorn een show, op woensdag Hey DJ-winnaar Martijn Muijs en op donderdag EO’s Klaas van Kruistum. – Armin van Buuren maakt de overstap naar Fresh FM. Daarvoor zat hij met zijn radioshow bij ID&T Radio. – SLAM!FM neemt ook een mix-dj in dienst in de persoon van Roger Sanchez. Sanchez was eerder werkzaam bij Yorin FM. – Noordzee FM maakt bekend dat ze tijdens de Rainbow Fair in Amsterdam een station zullen hebben dat zich richt op homoseksuelen en lesbiennes.

De luistercijfers
Sky Radio moet in de meting over februari en maart wederom inleveren (- 0,3%). Ook Radio 538 daalt (- 0,4%), maar weet wel bovenaan de blijven. Radio 2 stijgt weer iets (+ 0,3%). De Top 3: Radio 538 (11,5%) – Radio 2 (10,8%) – Sky Radio (9,6%).

Mei
Talpa verkoopt Noordzee FM, terwijl ze Radio 538 aankopen. 538 is het grootste radiostation van Nederland en is goed voor meer dan 12 miljoen euro winst per jaar. Het station was eigenaar van investeringsmaatschappij Advent International en oprichter Lex Harding. Leuk detail is dat Erik de Zwart door de transactie weer zeggenschap heeft over Radio 538. Bij dat station vertrok hij in 2003 als directeur om leiding te geven aan de radiostations van Talpa. Hoeveel geld bij de transactie gemoeid is, willen de betrokkenen niet zeggen. RTL Boulevard schat dat Radio 538 rond de 200 miljoen euro heeft gekost. Het andere Talpa-radiostation, Radio 10 Gold, blijft eigendom van Talpa.

Het Belgische De Persgroep wordt eigenaar van Noordzee FM. De Persgroep is in Nederland al eigenaar van de krant Het Parool en in België van het radiostation Q-music. Al vrij snel gaan de geruchten dat Noordzee FM omgedoopt wordt tot de Nederlandse editie van Q-music.

Radio London gaat van start op 1395 AM. Het station dat ook wel “Big L” wordt genoemd richt zich op Engeland, maar is ook in grote delen van Nederland te ontvangen. De frequentie is in handen van Ruud Poeze, die verschillende AM-frequenties wist te bemachtigen tijdens de etherfrequentieverdeling. 1395 AM werd eerder gehuurd van Poeze door Radio 10 Gold, maar de zender besloot over te stappen naar 1008 AM.

Rob Stenders start zijn internetradiostation KX Radio. De zender draait veel freakplaatjes uit de platenkast van Stenders zelf. Veel dj’s van grote stations hobbyen op KX, zoals Henk Westbroek, Timur, Maurice Verschuuren en Gerard Ekdom. Naast zijn freakstation blijft Rob Stenders ook gewoon te horen op Yorin FM met zijn ochtendshow. Ook de freakshow van Stenders op vrijdagnacht blijft voortbestaan.

Dennis Ruyer keert terug op Radio 538, nadat hij een half jaar lang afwezig was. Ruyer had last van een burn-out en vertelde hier tegen Radio.NL wat er precies aan de hand was. Ruyer komt in de avond te zitten op de plaats van Niels Hoogland. Hij is druk met het opzetten van Juize.FM, maar blijft wel zijn 538-programma’s op vrijdag- en zondagavond presenteren.

Kort nieuws
D66-kamerlid Bert Bakker veroorzaakt opwinding bij 3FM. Hij noemt de publieke popzender ‘te weinig onderscheidend’. – Veronica start de Veronica Radioschool. De organisatie wil nieuw radiotalent op gaan leiden. Niet alleen dj’s zijn welkom, maar ook producers, redactieleden en interviewers in spé mogen laten zien wat ze kunnen. – Urbanstation Juize.FM van Radio 538 neemt de kabelfrequenties over van Yam FM. Hierdoor krijgt Juize kabeldekking in een groot deel van Nederland. – Radio 538 opent haar nieuwe studio. Dit is de modernste van Nederland en van alle gemakken voorzien. Voor foto’s, kijk hier. – Naast publieke radiostations kunnen nu ook commerciële radiostations steunzenders aanvragen. Voorwaarde is wel dat het bereik van de stations met niet meer dan 3 procent mag stijgen. – NOS-commentator Ron de Rijk maakt de overstap naar Talpa. De Rijk voorzag jarenlang de sportwedstrijden op Radio 1 van commentaar.

De luistercijfers
Radio 10 Gold weet een goede stijging te laten zien (+ 0,4%). Zowel Radio 538 als Radio 2 moeten 0,5% inleveren. SLAM!FM weet ook te stijgen (+ 0,3%) en komt daardoor op precies 1% marktaandeel te staan. De Top 3: Radio 538 (12,0%) – Radio 2 (10,3%) – Sky Radio (9,6%).

Juni
De Vereniging Commerciële Radio (VCR) wil dat de Nederlandse overheid de licenties voor de FM-frequenties verlengt tot 2019. In ruil voor de verlenging zullen de commerciële zenders gaan investeren in DAB. Op dit moment wil die nieuwe techniek nog niet van de grond komen, omdat mensen er nieuwe ontvangers voor moeten kopen. Aangezien er nog geen enkel station uitzend op DAB, heeft DAB momenteel geen toegevoegde waarde. Als de overheid niet akkoord gaat met de eis, lopen de licenties af in 2011.

Ondanks dat Erik de Zwart Noordzee FM niet mislukt vindt, gaat het station toch Q-music heten vanaf september 2005. In het personeelsbestand van de zender zal flink gesneden worden. Presentatoren als Gordon, Winston Gerschtanowitz, Sjaak Bral, Albert Verlinde en Martijn Krabbé moeten het veld ruimen. Ook de specialisten zoals Fiona Hering en Peter R. de Vries zijn voortaan niet meer te horen op de zender. Q-music bestaat al in Vlaanderen en het format zal in Vlaanderen en Nederland hetzelfde zijn. Dat betekent weinig gepraat en veel muziek.

SLAM!FM verliest het kort geding tegen het Agentschap Telecom. Dit houdt in dat ze de eerder opgelegde boete door het AT gewoon moeten betalen. Het gaat om een bedrag van meer dan 100 duizend euro, omdat de zelfgemaakte ‘SLAM!FM radio-edits’ niet mogen. Radio-edits die door de platenmaatschappij zijn gemaakt, mogen daarentegen wel. Directeur Michel de Winter van SLAM!FM zegt dat de zender zich aan de uitspraak van de rechter zal gaan houden.

Kort nieuws
Robert Jensen krijgt een dagelijkse talkshow op het vernieuwde RTL 5. Jensen blijft zijn radioshow op Yorin FM presenteren, maar hij is het grootste deel van de tijd afwezig. – Ruud de Wild gaat Big Brother presenteren bij Talpa. Hij kan het combineren met zijn radiowerk. – Margreet van Gils verlaat het team van Rob Stenders om een jaar lang op wereldreis de gaan. Om haar afscheid nog een keer te beluisteren, klik hier. – Albert-Jan Sluis keert terug op de radio bij Yorin FM. Daarvoor was hij werkzaam bij Radio 10 Gold en momenteel is hij ook Music Director van MTV. – Arrow 90.7 FM wijzigt haar naam in Arrow Jazz FM. De naam moet de uitstraling van het station verbeteren.

De luistercijfers
In de maanden april en mei is er weinig verandert ten opzichte van de vorige meting. Het enige dat opvalt is dat 3FM een stijging van 0,4% doormaakt. De Top 3: Radio 538 (11,8%) – Radio 2 (10,2%) – Sky Radio (9,6%).

Juli
Jeroen van Inkel maakt de overstap naar Q-music. Zijn overstap is vreemd, omdat hij anderhalf jaar geleden nog vol trots aankondigde dat hij naar Radio Veronica gaat. Om die overstap te kunnen maken, heeft hij zelfs meebetaald aan het afkopen van zijn contract bij Radio 538. Van Inkel gaat op Q-music de ochtendshow presenteren tussen 6 en 9 uur. Daarvoor was hij al te horen op onder meer Radio Decibel, Radio 2 en Veronica FM.

Juize.FM start met een gepresenteerde programmering. Juize is een project van Niels Hoogland (Radio 538). Jarenlang heeft hij aan het station gewerkt en vorig jaar beleefde het de start op internet. In grote delen van Nederland is het station inmiddels ook via de kabel te ontvangen en de zender aast zelfs op een etherfrequentie. Namen van dj’s zijn onder andere Ali B., Yes-R, E-life en Marjolein Leysma.

Jeroen Kijk in de Vegte maakt de overstap van Veronica naar RTL Nederland. Voor het mediabedrijf gaat hij op televisie RTL Boulevard presenteren en op de radio zal hij de nieuwe sidekick worden van Rob Stenders op Yorin FM. Hiermee is hij de opvolger van Margreet van Gils. Kijk in de Vegte was eerder sidekick van Robert Jensen en verwierf grote bekendheid als teamlid van Ruud de Wild op 3FM. Toen De Wild de overstap maakte naar Radio 538, besloot Jeroen om naar Veronica te gaan. Daar deed hij televisiewerk en was hij regelmatig in de ochtend te horen bij Jeroen van Inkel.

Kort nieuws
SBS wil een radiozender overnemen. Het bedrijf was al in de race voor Radio 538 en SLAM!FM, maar beide pogingen ketsten af. – Koos Appelboom wil de 1332 AM gaan gebruiken om een voetbalzender erop te zetten die Radio Voetbal moet gaan heten. Het project wil echter nog niet van de grond komen. – BNN start haar eigen internetstation. Het project gaat BNN.FM heten. – KPN mag zendermaatschappij Nozema overnemen van de NMa. Later deze maand wordt bekend dat de voorzieningenrechtbank de overname blokkeert.- Cobus Bosscha gaat de ochtendshow op Radio M doen. Eerder was hij namens de KRO te horen op 3FM. – Marijke Helwegen verlaat woedend het pand van 3FM, nadat Giel tijdens het interview ‘klap van de molen’ had laten vallen. Het gevolgd was erg leuke radio dat hier na te beluisteren is.

De luistercijfers
Bij de radiostations van RTL gebeuren er opvallende dingen. RTL FM is oorspronkelijk bedoeld als het kleine zusje van Yorin FM, maar stijgt deze meting haar grote broer voorbij. Door een stijging van 0,4% komt RTL FM op 3,1% te staan, terwijl Yorin FM 0,4% daalt en uitkomt op 2,6%. Ook Radio 1 en Radio 10 Gold moeten inleveren. Noordzee FM wint juist 0,3%. De Top 3: Radio 538 (11,7%) – Radio 2 (10,3%) – Sky Radio (9,3%).

Augustus
Bij Yorin FM vertrekken er deze maand twee dj’s: Martijn Kolkman en Mark van den Akker. Kolkman maakte een jaar geleden de overstap van Radio 538 naar Yorin FM, maar vertrekt nu alweer naar Q-music. Mark van den Akker zag zijn contract niet verlengd worden. In zijn laatste show op Yorin FM klonk hij zwaar aangeslagen. Het werd een emotionele show die veel indruk gemaakt heeft. Klik hier om de laatste uitzending van ‘Mark in the Dark’ op Yorin FM nog eens terug te luisteren.

Sander Lantinga gaat van de NPS naar BNN. Voor die omroep gaat hij voornamelijk televisieprogramma’s maken. Hij stopt met zijn programma ‘SanderSjow’ die hij van maandag tot en met donderdag ’s avonds presenteerde op 3FM. Zijn vervanger wordt Michiel Veenstra, die overkomt van Radio Veronica. Veenstra stond in de belangstelling van veel stations, maar vond uiteindelijk 3FM het beste bij zichzelf passen. Lantinga is niet helemaal van 3FM verdwenen, want op vrijdagavond presenteert hij nog wel samen met Coen Swijnenberg het programma ‘Lantinga & Swijnenberg’.

Sky Radio staat in de etalage. Het station is momenteel voor 93 procent in handen van NewsCorp, een bedrijf van mediamagnaat Rupert Murdoch. Onder Sky Radio Ltd. vallen Sky Radio Nederland, Sky Radio Denemarken, Sky Radio Hessen (Duitsland), Radio Veronica en Classic FM. De vraagprijs voor het pakket aandelen van NewsCorp zou 295 miljoen euro zijn.

Op de laatste dag van deze maand stopt Noordzee FM en begint Q-music. Het station heeft vanaf nu twee edities: één voor Vlaanderen en één voor Nederland. Jeroen van Inkel gaat de ochtendshow doen, Menno Barreveld de middag. Andere jocks in de programmering zijn onder andere Martijn Kolkman (voorheen Yorin FM) en Wim van Helden (voorheen City FM). Q-music wil een ‘feel good-station’ zijn. De muziek is ongeveer dezelfde als de muziek die Noordzee FM draaide, alleen het dj-bestand is grondig gerenoveerd. Noordzee FM wilde maar niet van de grond komen, ondanks dat het station veel dure dj’s in dienst had. Toen de oude eigenaar van Noordzee FM (Talpa) het station verkocht, werd al snel duidelijk dat de nieuwe eigenaar (De Persgroep) het roer om zou gaan gooien. Om de start van Q-music te beluisteren, klik hier.

Kort nieuws
Patrick Kicken begint met zijn ochtendshow op Radio Veronica. Hij volgt de naar Q-music vertrokken Jeroen van Inkel op. – Filemon Wesselink wordt de nieuwe PA van het radioprogramma ‘Wout!’ op 3FM. Hij volgt Bart Meijer op, die vertrekt naar het televisieprogramma ‘Het Klokhuis’. – Harmke Pijpers verlaat het Radio 1 Journaal. Ze zal voortaan entertainmentdeskundige zijn bij het Talpa-televisieprogramma NSE. – De Nederlandse radioluisteraar is gemiddeld 43 jaar oud. De luisteraars van SLAM!FM zijn gemiddeld de jongste (26 jaar), terwijl Radio 4 en 747 AM vooral ouderen trekken (58 jaar).

De luistercijfers
Er wordt bekend dat onderzoeksbureau Intomart/GFK een fout heeft gemaakt bij het publiceren van de luistercijfers van afgelopen maand. Bij enkele stations klopten de percentages niet. De reden voor de fout was volgens het bureau dat de “gevolgde opleiding respondent” niet was ingevuld, waardoor van 832 van de ruim 10.000 respondenten geen gegevens bekend waren. De top drie bleef ongewijzigd: Radio 538 (12,0%) – Radio 2 (10,2%) – Sky Radio (9,2%).

September
Het ministerie van Economische Zaken moet vijf commerciële radiostations geld terug gaan betalen, zo zegt de rechtbank in Rotterdam. Volgens Martin Banga, directeur van de Vereniging Commerciële Radio, heeft de rechtbank in Rotterdam bepaald dat er bij de frequentieveiling in 2003 onterecht een eenmalig bedrag in rekening is gebracht. De radiostations moesten hun bod inleveren in een gesloten envelop. Bovenop het bod werd ook een extra geldsom geëist, het zogenaamde financiële instrument. Dat geld gaat nu terug naar Radio 538, RTL FM, Yorin FM, Q-music en BNR Nieuwsradio. De verwachting is dat de vier andere commerciële landelijke stations ook hun geld terug gaan krijgen.

3FM is dit jaar de grote winnaar van de Marconi Awards. De Serious Request actie voor Darfur van de zender is door de jury gekozen als beste radioprogramma. Sander Lantinga is verkozen tot het grootste radiotalent. Saillant detail is dat Lantinga sinds een maand gestopt is met zijn dagelijkse programma op 3FM. Tegenwoordig is hij alleen nog maar op de radio te horen op vrijdagavond. Giel Beelen is gekozen tot de beste dj. Radio 10 Gold werd het beste radiostation, terwijl Rob Stenders een prijs kreeg voor zijn gehele oeuvre.

De Persgroep heeft helemaal niets betaald om Noordzee FM over te nemen van Talpa. Dat zegt directeur Christian van Thillo in De Telegraaf. Volgens de topman wordt er wel degelijk veel geld gestoken in het station dat inmiddels door het leven gaat als Q-music, want De Persgroep moet jaarlijks 10 miljoen euro betalen aan de Nederlandse overheid om de frequenties te mogen gebruiken waar ze op uitzenden. Talpa verkocht Noordzee FM aan De Persgroep, omdat het zelf Radio 538 wilde kopen. Een mediabedrijf mag niet in het bezit zijn van twee ongeclausuleerde kavels.

3FM gaat de programmering aanpassen. Het weekend zal voor het eerst in de geschiedenis van het station horizontaal zijn. In de nieuwe programmering verdwijnt de onder vuur liggende Egbert-Jan ‘Eggie’ Weeber. Hij moet plaatsmaken voor Eddy Zoëy. Andere namen uit het  horizontale 3FM-weekend zijn Sander de Heer, Edwin Diergaarde en Corné Klijn. Ook de nachtprogrammering van 3FM gaat op de schop. Marisa Beelen vertrekt naar Yorin FM en maakt plaats voor Martijn Muijs. Twee jocks maken hun debuut op de nationale radio: Rudy Mackay en Alex van der Lugt. Eline la Croix gaat voor LLiNK het programma ‘MoveYourAss’ presenteren en verdwijnt ook uit de nachtprogrammering. Op de zondagavond gaat ook één en ander veranderen. Manuel Venderbos en Herman Wegter stoppen met het programma ‘Ronduit.nl’. Beiden hadden al een televisiecarrière. Het programma wordt overgenomen door Klaas van Kruistum.

Er is veel ophef over de plannen die staatssecretaris Medy van der Laan (Media) heeft met de Publieke Omroep. Ze wil plat amusement verbannen naar de commerciële zenders en de NPS moet opgeheven worden. Daarnaast wil ze veel macht voor de leden van de Raad van Bestuur. Vanuit Hilversum en de rest van het land komen vele felle reacties. Ook de oppositie in de Tweede Kamer is tegen de plannen.

Kort nieuws
De radiozenders van RTL Nederland (RTL FM en Yorin FM) hebben in de eerste periode van 2005 minder verlies geleden dan in de eerste periode van 2004. Vorig jaar werd er vijf miljoen euro verlies geleden, dit jaar ‘slechts’ drie miljoen. – Albert Verlinde maakt de overstap naar Radio 10 Gold. Hij blijft wel RTL Boulevard presenteren en theatershows produceren. – Gerard Ekdom tekent een nieuw contract bij de AVRO. Hij blijft nog zeker tot 2007 werken voor de omroep op 3FM. – Nog een contractverlenging, want ook Bart van Leeuwen heeft bijgetekend. Zijn nieuwe contract verbindt hem nog vier jaar aan Radio Veronica. – Yorin FM krijgt een nieuwe dj erbij: Peter van den Hurk. Hij komt over van Radio Decibel, een lokale zender in het midden en oosten van Brabant.

De luistercijfers
Radio 538 scoort slecht in de maanden juli en augustus. Het marktaandeel gaat met 0,8% naar beneden en komt uit op 10,7%. Radio 1 profiteert van de Tour de France, terwijl Sky Radio voor de zoveelste maand achtereen een daling laat zien. Ook 3FM, Noordzee FM en RTL FM gaan flink achteruit. De Top 3: Radio 538 (10,7%) – Radio 2 (9,4%) – Radio 1 (8,9%).

Oktober
2HMedia gaat SLAM!FM overnemen, dat tot dan toe in handen was van ID&T. 2HMedia is in handen van Lex Harding, Marcel Dijkhuizen en Ruud Hendriks. Het drietal wil SLAM!FM uit gaan bouwen tot een heus jongerenplatform. Dat willen ze doen door ten eerste het format aan te pakken. Er gaat meer muziek van artiesten als Kane en Anouk gedraaid worden. Ook de vormgeving en de programmering van het station gaan op de schop. Hoeveel geld er met de overname gemoeid is, willen beide partijen niet zeggen. ID&T blijft wel een minderheidsbelang houden in SLAM!FM.

RTL FM zendt ten onrechte uit op haar etherfrequenties, zo concludeert de rechter. Het radiostation kreeg tijdens de etherfrequentieverdeling in 2003 het kavel A9 dat bestemd is voor Nederlandse muziek. RTL FM bood een veel lager percentage Nederlandse muziek dan stations als 100% NL (70%), maar wilde veel meer geld op tafel leggen. Ondanks het hogere bod, had RTL FM de frequenties niet mogen krijgen. De Staat had de mogelijkheid om in hoger beroep te gaan, maar heeft dit niet gedaan. Daarom moet het besluit nu heroverwogen moeten worden. De commissie Franken die destijds besloot om kavel A9 aan RTL FM toe te wijzen, is inmiddels weer bij elkaar geroepen om de zaak te heroverwegen. Wanneer de bijeenkomst precies plaats zal hebben is onduidelijk, maar het zal voor 1 maart 2006 zijn.

De Raad van Bestuur wil FunX in de ether in plaats van Radio 4. De klassieke zender zou voornamelijk via de kabel beluisterd worden en daardoor zou etherdekking overbodig zijn. FunX zelf ziet het plan nog helemaal niet zo zitten, zegt directeur Willem Stegeman tegenover Radio.NL. Volgens hem zijn de lokale edities belangrijk voor FunX en schiet het weinig op met een frequentie als de 98,9 FM die van Alkmaar tot Eindhoven gaat.

Sky Radio past het format aan. Er is een nieuwe slogan (‘De relaxte muziekmix’) en de muziek wordt rustiger en gevarieerder. Het station besloot de wijzigingen door te voeren, omdat de zender al maandenlang achter elkaar zakte in de luistercijfers. Uit de maandelijkse onderzoeken die Sky Radio houdt onder de luisteraars, kwam naar voren dat de muziek relaxter en gevarieerder mag zijn.

Kort nieuws
Jan Hoogesteijn stopt als directeur van Kink FM. Hij wordt opgevolgd door Arjen Grolleman en Jantien van Tol die beiden al werkzaam waren bij het station. – Wouter van der Goes heeft zijn contract bij BNN verlengd. Hij blijft nog zeker tot 2008 presenteren op 3FM. – Vincent de Lijser gaat naast zijn dj-werkzaamheden voor Kink FM ook presenteren op Radio Veronica. Hij komt tussen 4 en 6 uur ’s nachts in het weekend te zitten. – Het regionale radiostation Hot Radio heeft zich gesplitst in Hot Radio 93FM en Hot Radio Plus. Het eerstgenoemde station richt zich op mensen tussen de 20 en 34 jaar, terwijl Hot Radio Plus ook mensen tot 49 jaar mee wil pakken door wat meer classics te draaien.

De luistercijfers
In de maanden augustus en september weet Radio 2 flink te stijgen (+ 0,9%). Ook Radio 538 herstelt zich na een zomerdip (+ 0,6%). Radio 1 moet fors inleveren nu de Tour de France weer ten einde is (- 0,7%). In haar allereerste meting komt Q-music uit op 4,0%. De Top 3: Radio 538 (11,3%) – Radio 2 (10,3%) – Sky Radio (8,6%).

November
RTL Nederland is op zoek naar een nieuwe eigenaar voor haar radiostation Yorin FM. ABN Amro Bank heeft van RTL de opdracht gekregen om mogelijke kopers te zoeken. Het proces bestaat uit verschillende ronden. Bedrijven die waarschijnlijk mee hebben gedaan, zijn 2HMedia (Harding, Hendriksen en Dijkhuizen), PCM, De Telegraaf, SBS Broadcasting en Manaus Holding (Michiel Herter). Yorin FM heeft nog nooit goede cijfers weten te scoren, zowel in de luistercijfers als in de winstcijfers niet. Juni 2004 werd het roer radicaal gewijzigd en kwamen jocks als Stenders, Westbroek, Timur en Jensen het station versterken. Het resultaat bleef echter uit. Over 2004 zorgde Yorin FM samen met RTL FM voor een verlies van 15 miljoen euro. In de eerste helft van 2005 scoorden beide stations een verlies van 3 miljoen euro.

RTL zou ook graag van RTL FM afwillen, zegt directeur Fons van Westerloo. Op dit moment is dat echter niet mogelijk, omdat 100% NL bezig is met een procedure tegen de Staat. De zaak is gewonnen door 100% NL en de Nederlandse overheid moet nu heroverwegen of RTL FM de frequenties krijgt, of ze moet afstaan aan 100% NL. Zolang er nog geen duidelijkheid is over het mogelijk kwijtraken van de frequenties, kan RTL FM niet verkocht worden.

Muziekrechtenorganisaties hebben de afgelopen maanden geprobeerd om een collectieve legalisatie van podcasting te bereiken. Met deze vrij nieuwe vorm van mp3-verspreiding kunnen online radiomakers hun shows over de hele wereld ter download aanbieden. De Buma, die de belangen van componisten en auteurs behartigt, heeft een tijdelijke regeling getroffen met podcasters voor collectieve licenties. De Sena, die zich inzet voor de belangen van uitvoerend kunstenaars, wilde ook een collectieve afspraak. Dat is mislukt, met als gevolg dat podcasters nog steeds voor elke afzonderlijke plaat de goedkeuring van een platenmaatschappij moeten vragen.

De Nederlandse Mededingingsauthoriteit (NMa) heeft Nozema en Broadcast Partners een boete opgelegd van ruim één miljoen euro. Ze zouden onderlinge afspraken hebben gemaakt rond de aanbesteding van de door de overheid geveilde commerciële FM-radiofrequenties. Beide bedrijven hebben van tevoren afgesproken wie van hen de exploitatie van de door Holland Media Groep (HMG, nu RTL Nederland) verworven commerciële frequentiereeksen zou gaan uitvoeren. Daartoe hebben zij op 27 mei 2003 een intentieverklaring getekend, een dag nadat de overheid de landelijke commerciële radiofrequenties opnieuw onder de omroepen had verdeeld. In lijn met deze verklaring zou Nozema 24 uur lang geen aanbiedingen doen of contracten sluiten met HMG over de door HMG verworven frequentiereeksen. In de 24 uur na de ondertekening van de verklaring heeft Broadcast Partners HMG als klant binnengehaald. Als gevolg van de verboden afspraak is de mededinging verstoord en is HMG als opdrachtgever benadeeld.

Maar de NMa heeft een fout gemaakt, zegt Robert-Jan van der Hoeven (Broadcast Partners) tegenover Radio.NL. Broadcast Partners kwam er tijdens de offerteronde, die direct na de bekendmaking van de winnaars van de frequentieverdeling volgde, achter dat Nozema lagere tarieven voor het gebruik van haar zendmasten rekende bij (potentiële) klanten. Het gevolg was dat BP hierdoor meer voor ruimte in een zendmast moest betalen dan bijvoorbeeld Sky Radio. Het bedrijf trok vervolgens bij het Ministerie van Economische Zaken aan de bel. EZ greep onmiddellijk in en gaf beide bedrijven de opdracht om nieuwe tarieven vast te stellen voor het gebruik van de zendmasten. Om dit mogelijk te maken werd er besloten een ‘stand-still’ in te lassen van 24 uur, waarin beide partijen geen offertes zouden versturen naar potentiële klanten. Tijdens die periode stapte de toenmalige Holland Media Groep (tegenwoordig RTL Nederland) naar Broadcast Partners om de doorgifte van RTL FM en Yorin FM te bespreken. Volgens Van der Hoeven beschikt de NMa over een schriftelijke verklaring van RTL waarin de onderneming bevestigd zelf naar Broadcast Partners te zijn gestapt met een voorstel. Van der Hoeven stelt dat door deze gang van zaken niemand benadeeld is.

Kort nieuws
Erik de Zwart vertrekt bij Talpa. Hij was daar directeur Radio en verantwoordelijk voor Radio 538, Juize.FM en Radio 10 Gold. – Er is veel buitenlandse interesse voor de Top 2000 van Radio 2, zo blijkt tijdens het EBU-congres ‘Multimedia meets RTV’. Stations uit Kroatië, Duitsland, België en Letland voelen er wel wat voor om de succesformule over te nemen. 747 AM gaat voortaan door het leven als Radio 747. De verwijzing naar AM bleek geen succes. – Peter Heerschop heeft zijn contract bij Radio 538 verlengd. Hij blijft nog minimaal tot en met december 2008 zijn wekelijkse column ‘Lieve Marianne’ doen bij Evers Staat Op. – Margriet Vroomans gaat TROS Kamerbreed presenteren op Radio 1. Ze wordt de vervangster van de naar RTL Z overgestapte Roderick Veelo. – De TROS op Radio 2 boycot een paar weken Frans Bauer. Dit doen ze, omdat de volkszanger een programma gaat maken voor Talpa, terwijl hij een contract bij de TROS heeft.

De luistercijfers
Sky Radio weet na de vrije val van de afgelopen maanden het tij weer te keren in de maanden september en oktober. Het non-stop station ziet haar marktaandeel met 0,5% stijgen. Radio 538 stijgt door (+0,4%), terwijl Radio 1 weer omlaag gaat (-0,4%). Radio Veronica en Radio Gold stijgen allebei een beetje. De Top 3: Radio 538 (11,7%) – Radio 2 (10,3%) – Sky Radio (9,1%).

December
Eerder dit jaar kon Medy van der Laan rekenen op flinke kritiek vanuit Hilversum naar aanleiding van haar plannen wat betreft de toekomst van de Publieke Omroep, deze maand is het de beurt aan de Raad van Bestuur van de PO. Die wil het huidige thuisnetmodel –waarbij elke omroep haar eigen televisienet heeft- vervangen door het programmeringmodel. Volgens dit model wordt Nederland A een familiezender, Nederland B een informatieve en culturele zender en Nederland C een jonge en vernieuwende zender. Alle omroepen –met uitzondering van BNN en de TROS- zijn woest: de VARA laat in uitzendingen alleen maar publiek zien en de VPRO maakt in haar uitzendingen op Radio 1 en Radio 747 ruim baan voor de protesten. Inmiddels hebben de omroepen de handen ineengeslagen en zijn ze samen bezig om een nieuw plan te ontwerpen.

3FM houdt deze maand opnieuw haar Serious Request actie. Vorig jaar sloten Giel Beelen, Claudia de Breij en Wouter van der Goes zich vijf dagen lang op in het Glazen Huis op de Neude om geld binnen te halen voor Darfur. Dit jaar gaat Claudia het huis niet in; Gerard Ekdom neemt haar plaats over. Maandag 19 december ging om 9 uur ’s morgens het huis op slot. Om dat moment te beluisteren, klik hier. De drie heren laten zich zes dagen lang opsluiten om zoveel mogelijk geld op te halen voor Congo. Dit doen ze door 24 uur per dag platen te draaien die door luisteraars tegen betaling zijn aangevraagd. Ook worden er verschillende veilingen georganiseerd. In totaal wordt er ruim 1,2 miljoen euro opgehaald. De Nederlandse overheid heeft vervolgens besloten bovenop het bedrag nog 1 miljoen te geven, zodat het voorlopige eindbedrag 2.203.549 euro bedraagt.

KPN heeft een akkoord bereikt met het ministerie van Financiën, de NOS en de Wereldomroep over de overname van Nozema. De Nederlandse Mededingingsauthoriteit (NMa) moet nog beslissen of de overname wel plaats mag vinden. De kabelaars, het Satellietplatform, internetproviders Wanadoo, Versatel en Tiscali alsmede zenderoperator Broadcast Partners zijn woedend en schrijven een brief naar minister Brinkhorst (Economische Zaken) en minister Zalm (Financiën). “KPN is nog altijd dominant op het vaste telefoonnetwerk, dat ook voor RTV-distributie bruikbaar is”, aldus de brief. “Met de koop van Nozema zou zij ook nog de ether verwerven, inclusief de daarvoor benodigde essentiële infrastructuur en kansrijke digitale technieken zoals DRM en DVB-H, die niet alleen op de omroep-, maar ook op de telecommarkt een belangrijke rol zullen spelen”.

FunX claimt grootstedelijke frequenties om haar publieke taak (het bedienen van stadsjongeren) uit te kunnen voeren door te verwijzen naar het voorkeursrecht voor de Publieke Omroep. Dat schrijft de urbanzender in een open brief die gestuurd is aan de Tweede Kamer. Volgens FunX zijn er verschillende ongebruikte frequenties beschikbaar, waaronder evenementenfrequenties. Om een statement te maken, gaat FunX in januari uitzenden op de evenementenfrequentie in Groningen tijdens het Noorderslag Festival. Radio 538 –zelf in het bezit van urbanzender Juize.FM- reageert verontwaardigd en schrijft een brief naar minister Brinkhorst (Economische Zaken). Ze vinden dat de huidige distributie van FunX volstaat, zeker omdat de commerciële stations niet eens 100% dekking hebben in Nederland.

December is traditioneel de maand van de lijstjes. KX Radio vestigt dit jaar een record door te langste lijst uit te zenden, in totaal telt de lijst van het freakstation van Rob Stenders 10.000 platen. Radio 2 zal net als de voorgaande jaren weer flink gaan scoren met de Top 2000, waar dit jaar niet Queen bovenaan staat, maar Boudewijn de Groot. Stations als Q-music en Yorin FM zenden dit jaar voor het eerst in december een lijst uit, terwijl ook Radio Veronica weer met de Top 1000 Aller Tijden komt. Q-music weet ook nog een record te vestigen door in een week tijd 60 verschillende lijstjes uit te zenden. De meest opvallende lijst was de Flip 2005. Deze freaklijst wordt tegelijkertijd uitgezonden op 3FM, Yorin FM en KX Radio. De presentatie is in handen van Rob Stenders, Giel Beelen, Gerard Ekdom en Maurice Verschuuren. Om de uitzending te beluisteren: deel 1 – deel 2 – deel 3. 

Q-music start samen met Studio 100 de kinderzender Radio BEMBEM. Het station gaat zich richten op kinderen tussen de 3 en 9 jaar. De stream zal in België en Nederland hetzelfde klinken. Studio 100-sterren als Piet Piraat en K3 gaan programma’s maken op Radio BEMBEM. Het station zal aanvankelijk alleen op internet te horen zijn, maar het doel is om ook zo snel mogelijk kabeldekking te realiseren.

Kort nieuws
Edwin Evers heeft zijn contract bij Radio 538 verlengd. Hij blijft nog zeker tot 2009 de best beluisterde ochtendshow van Nederland presenteren op de zender. – De Publieke Omroep moet 180 miljoen euro terugbetalen, zo oordeelt eurocommissaris Neelie Smit-Kroes (Medinging). Het geld bestaat uit teveel ontvangen staatssteun. – 2HMedia heeft het format en de vormgeving van SLAM!FM aangepast, zo vertelt Ruud Hendriks tegen Radio.NL. Met het ‘commerciëlere’ format willen ze zes procent marktaandeel gaan halen. – BNR Nieuwsradio start in januari met het programma ‘BNR Laat’ een tegenhanger van het succesvolle Radio 1-programma ‘Met Het Oog Op Morgen’. Ook op zondagavond komt BNR met een nieuw programma. Daarin komt de actualiteit van de afgelopen week ter sprake. – Gordon keert in januari weer even terug op Radio 538 wanneer hij twee dagen per week de ochtendshow van Edwin Evers gaat overnemen. De andere vervangers zijn Daphne Bunskoek, Albert Verlinde en Humberto Tan.

De luistercijfers
3FM is de grote winnaar over de maanden oktober en november. Het station stijgt met 0,4% tot een marktaandeel van 7,1%. Stations die voornamelijk oudere muziek draaien, dalen allemaal met 0,3% (Radio 2, Radio Veronica en Radio 10 Gold). Kink FM maakte enkele maanden terug een entree in de luistercijfers met een marktaandeel van 0,3%, deze maand dalen ze tot 0,2%. De Top 3: Radio 538 (11,9%) – Radio 2 (10,0%) – Sky Radio (9,2%).

Vooruitblik: 2006
De radiowereld rommelt momenteel. Yorin FM wordt op zeer korte termijn verkocht en ook Sky Radio en Radio Veronica staan op het punt om in andere handen te vallen. Tevens mag ook Arrow Jazz FM tegen een goed bod de verkoop in. Als al deze stations verkocht worden, zal dat betekenen dat alle commerciële radiostations die in 2003 FM-frequenties hebben gekregen, nu in andere handen zijn dan in 2003. De uitzondering hierop is RTL FM, maar dit station heeft als probleem dat het mogelijk de FM-frequenties kwijt gaat raken.

Een andere organisatie van wie de toekomst onzeker is, is de Publieke Omroep. Staatssecretaris Medy van der Laan (Media) wil in 2006 een besluit gaan nemen, maar gaat dat ook lukken nu regeringspartij VVD twijfelt aan de plannen en ook CDA en D66 het plan niet ronduit steunen? 2006 is ook het jaar waarin de Raad van Bestuur haar plannen in wil gaan voeren, met name wat betreft het programmeringsmodel waar de omroepen zo fel op tegen zijn. Gaan de plannen het redden of blijken de omroepen toch hun zin te krijgen?

Nadat in 2005 Talpa zijn intrede deed in de televisiewereld, wordt 2006 het jaar waarin het bedrijf moet laten zien wat het waard is. Zoals gebruikelijk bij een nieuwe zender, zijn de kijkcijfers nu nog aan de lage kant. Ook is er veel kritiek op het voetbal en andere programma’s. Gaan de cijfers stijgen? En blijft het Talpa-radiostation Radio 538 bovenaan staan in de luistercijfers?

Hopelijk krijgen we in 2006 antwoorden op al deze vragen. Natuurlijk houdt Radio.NL u ook in het nieuwe jaar graag op de hoogte van alle gebeurtenissen in de Nederlandse en buitenlandse media. [JS/Radio.NL]