FWD*HiFi-dagen op 22 en 23 februari in Radio Kootwijk

Het is deze maand 85 jaar geleden dat Koningin-moeder Emma de communicatieverbinding van Radio Kootwijk voor het eerst gebruikte om Nederlands-Indië te bereiken, en dat viert Radio Kootwijk op zaterdag 22 & 23 februari met de (gratis) FWD*HiFi-dagen, door het zendstation weer in gebruik te nemen. Gastheer is deze keer Jan Douwe Kroeske.

In het karakteristieke pand van de oude zenderlocatie zullen diverse sprekers, specialisten en andere hifi-enthousiastelingen een compleet programma organiseren, dat een heel weekend zal bestrijken en waar tevens een outlet onderdeel van zal zijn. Aanmelden kan hier.

Radio Kootwijk
Radio Kootwijk, een rijksmonument midden op de Veluwe ten zuidwesten van Apeldoorn, is sinds een jaar of vijf eigendom van Staatsbosbeheer. Het is aan deze nationale beheerder van zo’n kwart miljoen hectare aan natuur om de geschiedenis van het voormalige zenderpark voor de toekomst te waarborgen.

De extra 450 ha. in de portefeuille van Staatsbosbeheer omvatte in het begin van de twintigste eeuw een belangrijke communicatieverbinding met onze koloniën. In Bandoeng, op het Nederlands-Indische eiland Java, stond al in 1917 een zend- en ontvangststation voor draadloze telegrafie. Radio Kootwijk werd gekozen als tegenhanger in Nederland, deze plek werd een verbinding tussen west en oost.

Een ledig landschap met goedkope grond bleek een uitstekende plek voor ongestoord radioverkeer; er ontstond een uniek complex van grote waarde. Radio Kootwijk werd één van de vier langegolf-zendstations in Europa dat samen met stations in Engeland, Zweden en Duitsland een netwerk vormden om verbinding te maken met de overzeese gebieden.

Kootwijk Calling
“Hallo Bandoeng, hoort u mij?” sprak Koningin-moeder Emma op 7 januari 1929. Het complex verbond twee werelddelen en kreeg als zodanig een mondiale betekenis. Bellen met Nederlands-Indië kostte je zo’n tientje per minuut, in een periode waarin 25 gulden ongeveer een weekloon was, en naast de Oost volgde verbindingen met Suriname, Curaçao, Noord- en Zuid-Amerika, Japan en de belangrijkste Europese landen. In 1935 werd er ook een veel lokalere functie aan toegevoegd: uitzendingen voor de omroepverenigingen.

Raak en gezonken
Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikten de bezetters het station voor spionage en een verbinding met hun onderzeeërs. De Duitsers konden de langegolf-zender inzetten voor eenrichtingsverkeer richting de Kriegsmarine in de Atlantische Oceaan. Het complex werd met diverse (bij)gebouwen uitgebreid, en de Wehrmacht plaatste luchtafweergeschut. De zendmasten werden uiteindelijk in 1945 opgeblazen en de apparatuur vernield toen de hete adem van de Canadese bevrijders de Veluwe bereikte.

Ook werd geprobeerd het hoofdgebouw te vernielen door er een mast op te laten storten, maar het massief gewapend betonnen gebouw ondervond nauwelijks schade. De complete zenderinstallatie werd na de oorlog teruggevonden in een door de Sovjet-Unie bezet stuk van Duitsland, en in april 1947 in veertien wagons terug thuisgebracht. [Radiowereld.NL]

Gerelateerde berichten


Share on twitter
Share on facebook
Share on whatsapp
Share on linkedin
Share on email