Radiostations in Zwitserland kunnen ook na 2026 uit blijven zenden op FM. Dinsdagochtend heeft de Staatsraad een motie aangenomen die dit mogelijk maakt. Hierdoor is de geplande afschaveling van de baan.
Afgelopen zomer brak opnieuw de discussie los of de afschakeling van FM wel zo’n goed idee is. Doordat de Zwitserse publieke radio, die sinds begin dit jaar niet meer op FM te ontvangen is, nogal wat luisteraars verloren, kreeg een aantal commerciële radiostations koudwatervrees.
De Commissie Transport en Telecommunicatie diende hierop een motie in om de FM-vergunningen na 2026 te verlengen en ook weer nieuwe FM-vergunningen uit te geven. Dat was overigens een motie die met nipte meerderheid was aangenomen door deze commissie.
Daarna brak eer een stevig politiek spel en een stevige lobby plaats, want nadat de Bondsraad in augustus de motie afkeurde, werd deze later door de Nationale Raad juist aangenomen. Dinsdagochtend stemde ook de Staatsraad met 21 stemmen voor (18 tegen en 5 onthoudingen) voor de motie om FM na 2026 aan te houden. Hierdoor wordt de Bondsraad nu gedwongen de motie alsnog uit te voeren.
Stevige lobby
De afgelopen maanden was vooral de lobby van een aantal grote radiopartijen en Roger Schawinski om FM aan te houden stevig. Hij wilde de publieke omroepen na afschakeling zelfs weer dwingen om hun FM-zenders weer aan te zetten.
De argumenten en feiten die daarbij aangevoerd worden zijn echter deels twijfelachtig. Zo zouden commerciële radiostations flink advertentie-inkomsten mislopen door de afschakeling van FM. De eerdere afschakeling van de FM-zenders van de publieke radio op 31 december 2024 zou namelijk hebben aangetoond dat luisteraars massaal vertrekken en overstappen op Buitenlandse radiozenders.
Verlies minder groot dan wordt voorgehouden
Bij de luistercijfers over het eerste half jaar is inderdaad een afname van het bereik van de publieke radiostations in Zwitserland zichtbaar ten opzichte van het eerste half jaar van 2024. Maar wie echter de cijfers over de tweede helft van 2025 erbij pakt ziet dat een deel van het verlies toen al had plaatsgevonden. FM stond toen gewoon nog aan.
Ook blijkt in werkelijkheid slechts 3% van de luisteraars daadwerkelijk te zijn overgestapt naar buitenlandse radiostations. Een groot deel van de bij de publieke radio weggelopen luisteraars blijkt namelijk te zijn vertrokken naar andere radiostations uit Zwitserland zelf, zowel op FM als digitaal. Dat laatste is logisch, want daarop is het aanbod vele malen groter dan op FM. Eerder was dit beeld ook in Noorwegen te zien toen de landelijke FM-frequenties hier uitgingen. Daar hadden luisteraars die overstapten op DAB+ opeens de beschikking over ruim 20 landelijke stations tegenover vijf op FM.
Daar komt bij dat de eerste partij die een wijziging doorvoert altijd de hardste klap krijgt, omdat veel consumenten tot het laatste moment wachten met zich aan te passen. Ook in Zwitserland was er de eerste maanden van dit jaar dan ook een ware run op DAB+-radio’s.
Feit is dat in Zwitserland inmiddels meer dan 80% van het radioluisteren al digitaal plaatsvindt. Nog slechts 7% van de luisteraars luistert uitsluitend nog via FM.
Het lijkt er dus op dat de lobby van de grote commerciële partijen vooral gezien moet worden als een poging om hun huidige sterke positie op de radioreclamemarkt te beschermen tegen nieuwe commerciële (digitale) partijen uit eigen land.
Digitalisering op verzoek van de sector zelf in gang gezet
Saillant detail is dat de digitalisering van de radio op verzoek van de sector zelf in gang is gezet. De afgelopen jaren hebben zij hier miljoenen aan subsidie voor gekregen. Ook een flink aantal commerciële stations was al begonnen met het uitzetten van zijn FM-zenders. Zelfs Schawinski deed hier al aan mee en zette in totaal zeven van zijn tien FM-zenders vrijwillig uit.
Nu de afschakeling van de baan is worden alle FM-vergunningen komend jaar opnieuw verdeeld. Een nieuwe verlening, zoals de afgelopen jaren steeds is gebeurd, is volgens Albert Rösti juridisch niet meer houdbaar. [RadioWereld.NL]
