Het radiolandschap in Duitsland NDR – Nedersaksen

In deze reeks wordt om de paar weken een andere Duitse deelstaat en zijn radiolandschap voorgesteld. In Duitsland heb je net als in Nederland publieke, commerciële en lokale omroepen. Het verschil is dat deze alleen in één (of soms twee) deelstaten uitzenden, wat dus ook voor de publieke omroepen geldt. Terwijl dus de Engelse BBC in heel Groot-Brittannië uitzendt, Radio France in heel Frankrijk en de NOS in heel Nederland, is er vaak één publiek net (en div. commerciële netten) voor elke deelstaat apart, dat wil zeggen, elk ‘Bondsland’ heeft zijn eigen 3FM enz.

Je kunt dus op een reis van bijvoorbeeld Hamburg naar Munchen niet naar dezelfde zender blijven luisteren, maar je hebt tevens in elke deelstaat met een ander publiek stel te maken.

Er zijn ook twee publieke stations met vooral informatieve en culturele programma’s (Deutschlandfunk en Deutschlandradio) die landelijk voor heel Duitsland uitzenden, deze zijn echter niet overal via de FM te ontvangen en spelen bij de luistercijfers geen rol.

Duitsland bestaat dus net als Nederland uit publieke en commerciële omroepen. Duitsland telt echter acht publieke omroepen met totaal ongeveer 55 stations. Er zijn bovendien op dit moment ca. 190 commerciële zenders, ongelijkmatig verdeeld over de uitzendgebieden in de div. Deelstaten. Er is maar een vijftal commerciële zenders voor héél Duitsland, deze beschikken echter nauwelijks over ether frequenties, en zijn alleen maar op de kabel te vinden of via de Astra satelliet en spelen geen rol. Er is incidenteel ook lokale omroep afhankelijk van de mogelijkheden (=wetgeving) in de resp. deelstaat)

We komen langzaam weer dichter bij huis: de NDR (Noordduitse Omroep) is bij veel Nederlanders in het Noorden geen onbekende: de programma’s van de NDR zijn in een groot deel van de provincies Groningen, Drenthe en Overijssel goed te ontvangen. Minder bekend is dan weer dat het gebied van de NDR vrij groot is: van de grens bij Nieuweschans tot aan de Poolse grens aan de andere kant van Duitsland (+/- 400km) en tot aan de grens met Denemarken zo’n 250km naar het Noorden.

De NDR is dan ook de enige publieke omroep die voor vier deelstaten uitzendt, de NDR heeft de volgende stations:

NDR1Niedersachsen (alleen in Nedersaksen)
NDR 90.3(alleen in Hamburg)
NDR 1 – Welle Nord(alleen in Sleeswijk-Holstein)
NDR 1 – Radio MV(alleen in Mekelenburg-Voorpommeren)
NDR 2(in alle vier deelstaten)
NDR Kultur(in alle vier deelstaten)
NDR Info(in alle vier deelstaten)
N-joy(in alle vier deelstaten)
Nordwestradio(alleen in delen van Midden-Nedersaksen en Oostfriesland.)

Een korte greep uit de geschiedenis van de NDR:
Deze begint in al in 1924 (!) met de oprichting van de “Nordische Rundfunk Aktien-Gesellschaft” (NORAG) in Hamburg. In 1933 verandert de naam in “Norddeutsche Rundfunk GmbH”. Na de oorlog dan „NWDR“ (Noord-West-Duitse Omroep) genaamd, wordt in 1955 een splitsing van de NWDR in de huidige NDR (Hamburg) en WDR (Keulen) uitgevoerd.
De NDR heeft in 1956 eerst twee stations: NDR1 en NDR 2. In 1981 vindt de opdeling van NDR1 in drie edities plaats: voor elke van de drie deelstaten een: de zogenaamde “Landesprogramme” NDR 1 Niedersachsen (tot 2002 „NDR 1 Radio Niedersachsen“),NDR 1 Welle Nord en NDR 90,3 (tot december 2001 „NDR Hamburg-Welle“). N.B. de vierde deelstaat (=Mekelenburg-Voorpommeren) komt pas in januari 1992 bij het ‘NDR-gebied’.
NDR2 en NDR3 blijven voor alle drie (later vier) deelstaten uitzenden.
Op 1 april 1989 begint NDR4 als vierde zender. Op 4 april 1994 komt het 5de net van de NDR: N-joy radio, een zender voor jongeren tussen 14 en 19 jaar. Eerst alleen in Mekelenburg-Voorpommeren dekkend in de ether, in de volgende jaren ook in de drie ‘oude’ NDR-landen op steeds meer plaatsen in de ether.

Vandaag kijken we echter alleen naar Nedersaksen, waar de volgende NDR stations in de ether zijn:

• NDR1 –Niedersachsen
Schlager en informatie uit de regio, marktleider in Nedersaksen, zendt ook programma’s in het ‘platt’ (=Nederduits) uit, een streektaal die min of meer sterke overeenkomsten met het Nederlands vertoont.
• NDR 2 –
Een ‘servicezender’ met veel popmuziek, maar ook politiek nieuws en achtergronden, misschien het beste vergelijkbaar met Radio 2 in NL. Ook bij het Nederlandse publiek in Groningen, Drenthe en oostelijk Overijssel zeker geen onbekende.
• NDR Kultur – (vroeger ‘NDR3’ genoemd)
Klassieke muziek en cultuur, qua inhoud vergelijkbaar met NOS Radio4.
• NDR Info – (vroeger eerst NDR4, dan ‘NDR4-Info’ genoemd)
De nieuws en actualiteitenzender van de mdr. Doorlopend nieuws, weer, financieel economisch nieuws, actualiteiten, achtergronden. Vergelijkbaar met het Franse ‘France-Info’.
• N-joy –
In 1994 komt het 5de net van de NDR: N-joy radio, een zender voor jongeren tussen 14 en 19 jaar. Is eerst een redelijk succes, maar kampt nu met een verlies van luisteraars.
• Nordwestradio – (vroeger ‘Radio Bremen 2’ genoemd.)
Alleen langs de kust en in Midden-Nedersaksen rond de plaatsen Bremen en Bremerhaven te ontvangen, een klassiek en cultuur programma in samenwerking met Radio Bremen.

B.) Commerciële zenders:
Dit is vrij overzichtelijk, net als in de meeste andere deelstaten (muv. Noordrijn-Westfalen) zijn er een aantal kavels voor de deelstaat, in geval van Nedersaksen drie. De eerste twee worden door twee zenders ingevuld die qua inhoud voor een buitenstander nauwelijks te onderscheiden zijn, er schijnt een constante ‘oorlog’ aan de gang te zijn, om te bepalen wie nou “de meeste superhits”; “de beste mix uit de jaren 80, 90 en van vandaag” en wie de meeste platen “am Stück” lees ‘zonder onderbreking door een deejay’ draait. (meestaal drie a vijf stuks) Voor sommigen een irritante vertoning. Maar toch begon alles heel anders eind van de jaren 80:

ffn:
Niemand weet precies meer waar de afkorting voor staat (tegenwoordig: Funk und Fernsehen Nordwestdeutschland), maar ffn was op 31 december 1986 de eerste commerciële zender in de deelstaat Nedersaksen, en een van de eersten in Duitsland. In de eerste jaren werd er ook rock en independent gedraaid, pas in de jaren 90 veranderde men tot ‘mainstream’ en was er voor ‘experimentele’ muziek geen ruimte meer. Legendarisch zijn de comedy uitzendingen op zondag ochtend in de jaren 90.
Men heeft regionale studio’s in Hannover, Braunschweig, Osnabrück, Oldenburg, Göttingen en Lüneburg.

Hit-Radio Antenne
Begon in 1990 als Duits-pop station onder de naam “Antenne Niedersachsen”, heette dan “Antenne – Das Radio” en draait sindsdien popmuziek en Top40 uit de laatste 20 jaar en van vandaag.

Heeft ook regionale buitenstudio’s waar een paar keer per dag in het kort lokaal nieuws wordt voorgelezen voor de regio’s Hannover, Osnabrück, Lingen (Eems), Oldenburg/Bremen**, Oostfriesland, Hamburg**, Braunschweig en Göttingen. ** ook al zijn Hamburg en Bremen andere deelstaten waar men geen licentie heeft.

Radio 21:
Qua inhoud vergelijkbaar met Arrow Rock Radio.
Sinds 1998 heeft RockRadio de frequenties van de derde kavel: men heeft een flink aantal frequenties in de regio Hannover en ten zuiden van de lijn Hannover – Braunschweig, deze zijn echter voor een groot deel kleine zenders met gering bereik, buiten dit gebied (=Zuidoost-Nedersaksen) is men pas sinds kort in een aantal andere plaatsen (Oostfriesland, Osnabrück) te ontvangen echter nog zonder complete dekking in de rest van Nedersaksen.

C.) lokale commerciële omroep
geen

D.) niet commerciële omroep:
In april 2002 werd in nieuwe wet van kracht in Nedersaksen en de niet commerciële lokale omroepen werden nieuw gegroepeerd:

Ems-Vechte-Welle 
Vanuit twee studio’s in de plaatsen Nordhorn en Lingen mag iedereen radio programma’s maken. Het station is in het grafschap Bentheim en in het zuidelijke Eemsland over drie frequenties te ontvangen.

Oldenburg eins
Lokale radio voor de stad Oldenburg en omgeving.

Radio aktiv
Lokale radio voor de havenplaats Hamelen en omgeving.

Radio Flora 
Voor de regio Hannover, zou dus “stadsradio Hannover” kunnen heten.

Radio Jade
Lokale radio voor de havenplaats Wilhelmshaven en omgeving.70]

Radio Okerwelle
Niet commerciële lokaalzender voor de regio Braunschweig.

Radio Tonkuhle
Radio Tonkuhle is de lokale radio voor de stad Hildesheim, maar tevens campusradio van de Universität Hildesheim.

Radio Zusa
Vanuit Lüneburg zendt deze lokale niet-commerciële omroep zijn programma voor Noordoost-Nedersaksen in een drietaal plaatsen, te weten Dannenberg, Lüneburg en Uelzen.

Regionalradio Osnabrück
De “Regionalradio“ osradio 104,8 – de niet commerciële omroep voor de regio “Osnabrücker Land”.

Stadtradio Göttingen
“Stadsradio Göttingen“ voor de universiteitsstad Göttingen en omgeving.3]

Radio Ostfriesland:
Lokale radio voor de regio Oostfriesland, net over de grens bij Groningen/Nieuweschans, te ontvangen via twee zenders in Emden en Aurich.

E.) andere/buitenland
In grote delen van het westelijke Nedersaksen (Oostfriesland, Eemsland, grafschap Bentheim) zijn de vier NOS programma’s (Radio1, Radio 2, 3fm, Radio4 klassiek) in de ether te ontvangen. Tevens Sky Radio en Q-Music vanuit Smilde in een groot gedeelte van Noordwest Nedersaksen. Veronica kan in delen van het Eemsland worden ontvangen vanuit Emmen/Dr.

BFBS: de Britse soldatenzender is op verschillende plaatsen in de ether te ontvangen, vooral met zijn programma “BFBS Radio1”, maar ook “BFBS – Radio2” is via een enkele low-power zenders in sommige plaatsen te ontvangen. BSBS1 heeft twee sterke zenders in o.a. Braunschweig en Visselhövede waarmee een groot deel van Oost en Midden Nedersaksen wordt afgedekt, maar ook de zender in Westfalen (Bielefeld) bereikt een groot gebied in Nedersaksen.
In Osnabrück ontvang je BFBS 1 én BFBS 2.

Klassik Radio: ‘Klassiek Radio’ de enige landelijke commerciële zender voor héél Duitsland. Hadden we al kennis gemaakt tijdens ons bezoek in de deelstaten Hessen (hr), Beieren (br) en Berlijn. Klassik Radio is dus écht landelijk, echter alleen in de ether te ontvangen in de deelstaten Sleeswijk-Holstein, Hamburg, Berlijn, Hessen en Beieren. Voor andere delen van Duitsland: Op de kabel is men in feitelijk in heel Duitsland te horen en via satelliet Astra. In Nedersaksen is Klassiek Radio sinds augustus in de hoofdplaats Hannover en wijde omgeving in de ether, maar niet in de rest van de deelstaat.

Volgende keer: we blijven in “NDR-land” en gaan naar Hamburg, waar de hoofdzetel van de NDR is. [Bernd Kueck/Radio.NL]

Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (1) Noordrijn Westfalen 
Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (2) Rijnland-Palts   
Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (3) Baden-Württemberg
Zie ook: Het radiolandschap in Duitsland (4) Saarland
Zie ook: Het radiolandschap in Duitsland (5) Hessen
Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (6) Thüringen
Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (7) Beieren
Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (8) Saksen
Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (9) Saksen-anhalt
Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (10) Brandenburg
Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (11) Berlijn
Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (12) Mecklenburg
Zie ook:Het radiolandschap in Duitsland (13) Nedersaksen

Share on twitter
Share on facebook
Share on whatsapp
Share on linkedin
Share on email